Verhalen gaan altijd over (innerlijke) verandering. De meeste mensen hebben weerstand tegen verandering, de een meer, de ander minder. Voor een personage is dat niet anders.
Alleen als er diep van binnen iets ontbreekt, iets scheef zit, is er een noodzaak voor verandering. Mensen zijn vaak ongelukkig, voelen zich incompleet omdat ze diep van binnen, meestal zonder dat ze zich daarvan bewust zijn, een leugen geloven.
Over wat voor leugens hebben we het dan?
Jane Eyre gelooft diep in haar hart dat ze liefde alleen kan verdienen, door dienstbaar te zijn.
Woody, in Toy Story, gelooft dat hij alleen waardevol is als hij het favoriete speelgoed is.
Als iemand zijn hele leven lang door gehoord heeft dat hij/zij niets waard is, zal hij/zij dat geloven en dat geloof zal zijn/haar daden beïnvloeden. Maar hetzelfde geldt voor iemand die zijn hele leven heeft gehoord dat hij beter is dan anderen!
Om te bepalen welke leugen het personage gelooft (als je al een idee hebt voor een verhaal), kun je kijken naar hoe hij/zij reageert. Worden de reacties bepaald door: angst, overgevoeligheid, onvermogen te vergeven, schuldgevoelens, schaamte?
Deze gevoelens zijn het gevolg van de leugen, niet de leugen zelf! Ze kunnen dus als wegwijzers functioneren.
Als je nog helemaal aan het begin van een verhaalidee staat, kun je zelf de leugen 'kiezen'. Maar let wel: Deze leugen moet relevant zijn in het bredere kader van het verhaal. Deze leugen en het gedrag dat er uit voort komt, moet voor het personage een sta-in-de-weg zijn om het doel wat hij/zij heeft te kunnen realiseren. Dan ontstaat er een conflict tussen innerlijk en uiterlijk. En dat geeft diepte aan je verhaal. Dan moet het personage zijn/haar innerlijk probleem oplossen om zijn/haar uiterlijk doel te kunnen bereiken. En soms komt hij/zij dan tot de ontdekking dat het uiterlijke doel helemaal niet meer zo belangrijk is.
​

In mijn vorige post had ik het over wat het personage wil, zijn of haar verlangen. Maar er komt meer bij kijken. Want als iemand iets echt wil, zal hij of zij ook plannen maken om dit verlangen te realiseren.
Het is een stap concreter dan het verlangen zelf. Zo ben ik met een verhaal bezig waarin een van de personages, Paddi, als verlangen heeft de toekomst van zijn dochter veilig te stellen. Dat is wat hij wil. Om dat te realiseren, wil hij haar uithuwelijken aan een betrouwbare man. Dat is zijn plan, zijn doel.
En natuurlijk zal het personage vervolgens ontdekken dat het niet zo eenvoudig is om dat doel te realiseren. HIj/zij loopt tegen hindernissen aan, anderen liggen dwars, enzovoorts. Kortom er is sprake van conflict. En conflict is de motor van een verhaal.
Het spreekt (bijna) voor zich dat het hoofdpersonage tegen dit soort conflicten aan loopt, maar wanneer ook secundaire personages iets willen en een (relatief) concreet doel hebben, wint het verhaal aan diepte.
Het moet natuurlijk wel zo zijn dat dat concrete doel op de een of andere manier aan het hoofddoel binnen het verhaal verbonden is. Het kan concreet verbonden zijn met het doel van het hoofdpersonage, maar de connectie kan ook meer thematisch zijn. Dit laatste houdt dan in dat de problemen waar een ondersteunend personage tegen aan loopt een spiegeling zijn van de problemen van het hoofdpersonage.
Het doel kan verschillende vormen aannemen, mede afhankelijk van wat hij of zij wil.

• hij/zij kan iets willen verwerven (fysiek of immaterieel, bv. informatie),
• hij/zij kan iets proberen kwijt te raken of ergens aan te ontsnappen, dit kan ook de vorm aannemen van iets verbergen of zichzelf verbergen,
• hij/zij kan de confrontatie met iets of iemand aangaan, dat kan een concrete aanval zijn, maar ook het onder ogen zien van een angst, bv. iemand met pleinvrees die toch de straat op gaat omdat er iets groters op het spel staat,
• hij/zij kan iets (of iemand) proberen te repareren, of juist proberen te vernietigen.

​Ik hoop dat je hiermee wat kunt.
​